Çay, sudan sonra dünyada en çok tüketilen içecek. Sabah kahvaltılarının vazgeçilmezi, öğleden sonra sohbetlerinin eşlikçisi, akşam yemeklerinin ardından keyif veren bir ritüel… Peki, bu kadar popüler olan çayın tarihçesi nereye dayanıyor? Gelin, binlerce yıl öncesine uzanan bu lezzet yolculuğuna birlikte çıkalım.

Çayın kökeni, günümüzden yaklaşık 5000 yıl önce Çin’e dayanıyor. Efsaneye göre, İmparator Shen Nung, ağacın altında kaynattığı suya tesadüfen düşen çay yapraklarının oluşturduğu hoş kokulu ve lezzetli içeceği keşfediyor. Başlangıçta tıbbi amaçlarla kullanılan çay, zamanla keyif verici bir içecek olarak yaygınlaşıyor.

Çin’den sonra çay, 8. yüzyılda Japonya’ya ulaşıyor. Japon kültüründe önemli bir yere sahip olan çay, Zen Budizmi ile birlikte “çay seremonisi” adı verilen özel bir ritüele dönüşüyor. Budist rahipler aracılığıyla Kore ve Vietnam gibi diğer Asya ülkelerine de yayılıyor.

Avrupa ile çayın tanışması ise 16. yüzyılda Portekizli denizciler sayesinde gerçekleşiyor. Portekizli tüccarlar, Çin ile yaptıkları ticaret yoluyla çayı Avrupa’ya getirirler. Ancak çayın Avrupa’da yaygınlaşması, 17. yüzyılda İngiliz Doğu Hindistan Şirketi’nin çayı ithal etmeye başlamasıyla hız kazanıyor. Özellikle İngiltere’de çay, kısa sürede toplumun her kesiminde popüler hale geliyor ve “beş çayı” gibi geleneklerin doğmasına yol açıyor.

19. yüzyılda çay, İngiliz sömürgeciliği ile birlikte Hindistan ve Sri Lanka gibi ülkelere de yayılıyor. Bu ülkelerde kurulan büyük çay plantasyonları, çayın dünya çapında daha ulaşılabilir ve ekonomik olmasını sağlıyor.

Türkiye’de çayın tarihçesi ise 19. yüzyılın sonlarına dayanıyor. İlk çay tarımı denemeleri Osmanlı döneminde Bursa ve Batum’da yapılmış olsa da, çayın Türkiye’de yaygınlaşması Cumhuriyet döneminde Rize’de başlayan çay tarımıyla gerçekleşiyor.

Günümüzde çay, dünyanın dört bir yanında farklı çeşitleri ve tüketim şekilleriyle keyifle içilen bir içecek. Siyah çay, yeşil çay, beyaz çay, oolong çayı gibi farklı türleri, farklı kültürlerde farklı şekillerde demleniyor ve sunuluyor.

Çayın tarihçesi, aynı zamanda kültürler arası etkileşimin ve küreselleşmenin de bir öyküsü. Binlerce yıl önce Çin’de keşfedilen bu mucizevi yaprak, bugün dünyanın her köşesinde farklı kültürlerin damak zevkine hitap eden bir içecek haline gelmiş durumda.