Amerika Birleşik Devletleri’nde büyük kriz…

ABD siyasi sistemine özgü olan “hükümetin kapanması”, 1 Ekim 2025 sabahı piyasaları alt üst etti.

Milyonların merak ettiği “ABD’de hükümet neden kapandı”, “Ne zaman açılacak” gibi sorular gündemin birinci maddeleri oldu.

Döviz ve altını da etkileyen bu kararın sebepleri ise açıklandı.

Peki; ABD hükümeti neden kapandı? Açılacak mı? Ne zaman açılacak? İşte, gelişmeler…

ABD’DE HÜKÜMETİN KAPANMASI

ABD’de hükümetin kapanması uygulaması, 1980’lerde yürürlüğe giren “Antideficiency Act” yasasıyla netleşti. 

ABD’de 1 Ekim’de başlayıp 30 Eylül’de sona eren mali yıla ait bütçenin Kongre tarafından zamanında onaylanmadığı durumlarda, hükümetin geçici bütçeleri kullanması gerekiyor.

Geçici bütçenin de onaylanmadığı dönemlerde harcama yetkisini kaybeden hükümet, hayati hizmetler dışındaki tüm faaliyetlerini askıya almak zorunda kalıyor.

Bu süreçte, hayati olmayan hizmetlerde görevli kamu personeli zorunlu izne çıkarılırken, ordu, istihbarat ve kamu hastaneleri gibi kritik kurumlarda çalışanlar ise maaşlarını yeni bütçe kabul edilene dek alamıyor.

İlk büyük kapanma 1981 yılında Ronald Reagan döneminde başladı.

Ancak daha çok tanınan büyük çaplı kapanmalar 1995-1996 (Bill Clinton döneminde) ve 2013 (Barack Obama döneminde) yaşandı.

ABD HÜKÜMETİ NEDEN KAPANDI 2025

ABD Kongresi’nde yaşanan bütçe anlaşmazlığı ülkede siyasi krize neden oldu.

Temsilciler Meclisi’nin hükümete 21 Kasım’a kadar finansman sağlanmasını öngören bir geçiçi bütçe tasarısını 19 Eylül’de onaylamasına rağmen, Senato’daki Demokratlar ve Cumhuriyetçiler bu konuda anlaşmaya varamadı.

Senato’nun mali yılın sonu olan 30 Eylül’e dek geçici bütçeyi onaylamaması nedeniyle, hükümet yeni mali yılın başlangıcı olan 1 Ekim itibariyle harcama yetkisini kaybetti. Böylece ABD hükümeti 2018’den bu yana ilk kez kapanmış oldu.

TRUMP: SUÇLUSU DEMOKRATLAR

ABD Başkanı Donald Trump, ise Demokratların yasadışı göçmenlere ücretsiz sağlık hizmeti sunulmasını istediğini öne sürerek yaşanan krizden Demokratları sorumlu tutmuştu.

Demokratların hükümetin kapanmasını istediğini savunan Trump, kapanma ihtimali ile ilgili bir soru üzerine, “Hiçbir şey kaçınılmaz değil. Ancak muhtemelen öyle olacağını söyleyebilirim. Çünkü yasa dışı göçmenlere sağlık hizmeti sunmak istiyorlar ve bu da ülkemizdeki diğer insanların sağlık hizmetlerini mahvedecek. Ben ‘Bunu yapamayız’ dediğimde biraz dahi taviz verdiklerini görmedim” ifadelerini kullanmıştı. Trump, ayrıca hükümetin kapanması durumunda birçok kamu çalışanının işten çıkarabileceklerini belirterek, “Biz hükümetin kapanmasını istemiyoruz. Çünkü şimdiye kadarki en harika dönemi yaşıyoruz” demişti.